Nguyễn Phú Logistics & Supply Chain Management 
1. Giới thiệu: Ngành Logistics – cơ hội rộng mở cho sinh viên mới ra trường
Ngành Logistics tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng cùng với thương mại quốc tế, xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), tốc độ tăng trưởng của ngành này dao động từ 14–16%/năm, đóng góp khoảng 4–5% GDP.
Điều này đồng nghĩa với việc sinh viên sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Logistics – Supply Chain có nhiều lựa chọn nghề nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, mỗi loại hình công ty sẽ có đặc thù riêng, yêu cầu kỹ năng khác nhau, và mang đến trải nghiệm rất khác biệt.
Trong bài viết dài này, chúng ta sẽ cùng phân tích:
Các vị trí công việc phổ biến dành cho sinh viên mới ra trường.
Đặc thù công việc trong Forwarder, Nhà máy, Trucking, Hải quan, và Hãng tàu biển.
Ưu – nhược điểm của từng môi trường.
Gợi ý để chọn hướng đi phù hợp với năng lực và mục tiêu sự nghiệp.
1. Giới thiệu: Ngành Logistics – cơ hội rộng mở cho sinh viên mới ra trường
Ngành Logistics tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng cùng với thương mại quốc tế, xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), tốc độ tăng trưởng của ngành này dao động từ 14–16%/năm, đóng góp khoảng 4–5% GDP.
Điều này đồng nghĩa với việc sinh viên sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Logistics – Supply Chain có nhiều lựa chọn nghề nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, mỗi loại hình công ty sẽ có đặc thù riêng, yêu cầu kỹ năng khác nhau, và mang đến trải nghiệm rất khác biệt.
Trong bài viết dài này, chúng ta sẽ cùng phân tích:
Các vị trí công việc phổ biến dành cho sinh viên mới ra trường.
Đặc thù công việc trong Forwarder, Nhà máy, Trucking, Hải quan, và Hãng tàu biển.
Ưu – nhược điểm của từng môi trường.
Gợi ý để chọn hướng đi phù hợp với năng lực và mục tiêu sự nghiệp.
2. Làm việc tại Công ty Forwarder: “Cầu nối” trong chuỗi Logistics
2.1 Forwarder là gì?
Freight Forwarder (công ty giao nhận vận tải quốc tế) là doanh nghiệp đứng giữa khách hàng (nhà xuất khẩu, nhập khẩu) và các hãng vận tải (tàu biển, hàng không, trucking, kho bãi). Forwarder không trực tiếp sở hữu phương tiện vận tải (phần lớn), nhưng họ tổ chức toàn bộ quá trình vận chuyển.
2.2 Các vị trí phổ biến cho sinh viên mới ra trường
Sales Logistics (Nhân viên kinh doanh): tìm kiếm khách hàng, báo giá, duy trì quan hệ.
Documentation (Chứng từ): xử lý booking, B/L, invoice, packing list, C/O.
Operation (Hiện trường/Điều phối): liên hệ hãng tàu, cảng, làm việc với tài xế, giám sát hàng hóa.
Customer Service: chăm sóc khách hàng, cập nhật lô hàng, giải quyết phát sinh.
2.3 Kỹ năng cần có
Tiếng Anh thương mại (đặc biệt về hợp đồng, email).
Tin học văn phòng (Excel, hệ thống ERP/WMS).
Khả năng giao tiếp và xử lý tình huống.
2.4 Ưu – nhược điểm
✅ Ưu điểm: học nhanh, tiếp xúc nhiều nghiệp vụ; cơ hội thăng tiến rộng.
❌ Nhược điểm: áp lực cao, thường xuyên tăng ca, đặc biệt mùa cao điểm.
3. Làm việc tại Nhà máy sản xuất: Logistics “in-house”
3.1 Đặc thù môi trường sản xuất
Nhà máy có phòng Logistics hoặc Supply Chain để phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Công việc tại đây tập trung vào quản lý chuỗi cung ứng nội bộ.
3.2 Các vị trí phổ biến
Purchasing/Import Staff (Nhân viên nhập khẩu): làm việc với nhà cung cấp, đặt hàng nguyên liệu, khai báo nhập khẩu.
Export Staff: phụ trách xuất khẩu thành phẩm, chứng từ, booking tàu.
Warehouse & Inventory Staff: quản lý tồn kho, kiểm soát nguyên vật liệu.
Planning (Kế hoạch sản xuất – Supply Planner): cân đối nguyên liệu, kế hoạch sản xuất và giao hàng.
3.3 Ưu – nhược điểm
✅ Ưu điểm: công việc ổn định, môi trường ít biến động hơn forwarder.
❌ Nhược điểm: phạm vi hẹp, ít cơ hội trải nghiệm đa dạng vận tải quốc tế.
4. Làm việc tại Công ty Trucking: “Xương sống” của vận tải nội địa
4.1 Đặc điểm ngành Trucking
Trucking là ngành cung cấp dịch vụ vận tải container, hàng rời, hàng siêu trường siêu trọng bằng đường bộ. Đây là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng từ cảng đến kho và ngược lại.
4.2 Vị trí cho sinh viên
Điều độ vận tải (Dispatcher): sắp xếp xe, tài xế, tuyến đường.
Customer Service: nhận booking từ khách hàng, báo giá, theo dõi lộ trình.
Kế toán vận tải: quản lý chi phí xăng dầu, cầu đường, cước phí.
Hiện trường: làm thủ tục ra/vào cảng, hỗ trợ tài xế.
4.3 Ưu – nhược điểm
✅ Ưu điểm: hiểu rõ thực tế vận tải nội địa, kỹ năng xử lý linh hoạt.
❌ Nhược điểm: môi trường áp lực, làm việc ngoài giờ hành chính.
5. Làm việc tại Công ty khai báo hải quan (Customs Broker)
5.1 Customs Broker là gì?
Đây là công ty hoặc dịch vụ chuyên thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu thay cho chủ hàng.
5.2 Các vị trí phổ biến
Nhân viên khai báo hải quan: dùng phần mềm VNACCS/VCIS để khai tờ khai.
Chứng từ (Documentation): chuẩn bị invoice, packing list, C/O, hợp đồng.
Hiện trường (Customs clearance staff): trực tiếp đi làm thủ tục tại cảng, ICD, cửa khẩu.
5.3 Kỹ năng cần có
Hiểu biết về Biểu thuế xuất nhập khẩu, HS code.
Cập nhật văn bản pháp luật (Nghị định, Thông tư của Bộ Tài chính, Hải quan).
5.4 Ưu – nhược điểm
✅ Ưu điểm: kiến thức hải quan sâu, có lợi thế khi chuyển sang forwarder hoặc sản xuất.
❌ Nhược điểm: thường xuyên ra cảng, tiếp xúc trực tiếp với cơ quan nhà nước, dễ căng thẳng.
7. So sánh tổng quan giữa các loại hình công ty
| Loại hình công ty | Môi trường | Vị trí phù hợp SV mới ra trường | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|
| Forwarder | Năng động, áp lực | Sales, chứng từ, hiện trường | Học nhiều nghiệp vụ | Dễ stress, tăng ca nhiều |
| Nhà máy | Ổn định, ít biến động | Import/Export, kho, kế hoạch | Ổn định, gắn bó lâu dài | Ít tiếp xúc đa dạng |
| Trucking | Thực tế, linh hoạt | Điều độ, CS, hiện trường | Hiểu sâu vận tải nội địa | Thường xuyên bận rộn |
| Hải quan | Chuyên môn hẹp | Khai báo, chứng từ, hiện trường | Hiểu luật, giỏi thông quan | Nhiều thủ tục hành chính |
| Hãng tàu | Chuyên nghiệp, quốc tế | CS, Sales, Operation | Cơ hội quốc tế, lương khá | Áp lực doanh số |
8. Lời khuyên cho sinh viên mới ra trường
- Nếu muốn học nhanh, đa dạng: chọn Forwarder.
- Nếu thích ổn định, gắn bó: chọn Nhà máy.
- Nếu muốn thực tế, linh hoạt: chọn Trucking.
- Nếu muốn giỏi nghiệp vụ hải quan: chọn Customs Broker.
- Nếu thích môi trường quốc tế: chọn Shipping Line.
9. Kết luận
Ngành Logistics không thiếu cơ hội, nhưng điều quan trọng là sinh viên cần hiểu rõ đặc thù công việc tại từng loại hình công ty. Không có môi trường nào “tốt nhất” – chỉ có môi trường phù hợp nhất với mục tiêu và năng lực của bạn.
👉 Hãy thử sức, trải nghiệm, và kiên trì học hỏi. Chỉ sau vài năm, bạn sẽ tìm thấy “mảnh đất” mà mình muốn gắn bó lâu dài.
9. Kết luận
Ngành Logistics không thiếu cơ hội, nhưng điều quan trọng là sinh viên cần hiểu rõ đặc thù công việc tại từng loại hình công ty. Không có môi trường nào “tốt nhất” – chỉ có môi trường phù hợp nhất với mục tiêu và năng lực của bạn.
👉 Hãy thử sức, trải nghiệm, và kiên trì học hỏi. Chỉ sau vài năm, bạn sẽ tìm thấy “mảnh đất” mà mình muốn gắn bó lâu dài.
