Nguyễn Phú Logistics & Supply Chain Management 
Xin chào các bạn, tôi là người đã gắn bó với ngành Logistics – Forwarding hơn 10 năm. Trong hành trình làm nghề, tôi nhận ra rằng, một trong những “tấm vé thông hành” quan trọng nhất để bước ra thị trường quốc tế chính là FIATA. Nhiều bạn trẻ trong ngành chắc hẳn đã từng nghe đến cái tên này, nhưng chưa thực sự hiểu rõ: FIATA là gì, học chứng chỉ FIATA ở đâu, bộ chứng từ FIATA dùng thế nào… Hôm nay tôi sẽ chia sẻ chi tiết dựa trên chính kinh nghiệm làm việc và nghiên cứu của mình.
FIATA là gì?
FIATA (Fédération Internationale des Associations de Transitaires et Assimilés) – Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận quốc tế – được thành lập từ năm 1926 tại Thụy Sĩ. Đây là tổ chức lớn nhất thế giới trong ngành giao nhận vận tải, quy tụ hơn 40.000 công ty logistics, forwarder từ 150+ quốc gia.
Điều đặc biệt, FIATA không chỉ đóng vai trò là “mái nhà chung” cho giới forwarder, mà còn đưa ra chuẩn mực đào tạo và chứng từ quốc tế. Nhờ đó, một doanh nghiệp hay một cá nhân có chứng chỉ FIATA gần như có thể được công nhận và dễ dàng kết nối ở bất kỳ quốc gia nào.
📖 Nguồn tham khảo chính thức: FIATA Official Website
Chứng chỉ FIATA Diploma – “Tấm hộ chiếu nghề nghiệp” cho dân Forwarder
Trong các chứng chỉ của FIATA, phổ biến nhất và có giá trị nhất với cá nhân chính là FIATA Diploma in Freight Forwarding.
1. FIATA Diploma là gì?
Đây là chứng chỉ được FIATA thiết kế nhằm thống nhất chương trình đào tạo logistics – forwarding trên toàn cầu. Khi bạn có chứng chỉ này, tức là bạn đã hoàn thành khóa học theo tiêu chuẩn quốc tế, được công nhận ở hơn 150 quốc gia.
2. Học FIATA Diploma tại Việt Nam ở đâu?
Tại Việt Nam, VLA (Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam) là đơn vị được FIATA ủy quyền tổ chức chương trình đào tạo này. Nội dung học bao gồm:
- Vận tải đường biển, đường hàng không, đường bộ, đường sắt
- Luật và bảo hiểm trong vận tải quốc tế
- Quản lý chuỗi cung ứng
- Thực hành nghiệp vụ giao nhận, chứng từ
- Kỹ năng khai thác dịch vụ forwarding toàn cầu
Thông tin: VLA – FIATA Diploma
3. Giá trị thực tế của chứng chỉ FIATA
Là người đã tham gia nhiều khóa đào tạo, tôi nhận thấy FIATA Diploma không chỉ là một chứng chỉ để “làm đẹp hồ sơ” mà nó thực sự có những lợi ích:
- Cá nhân: nâng cao kiến thức thực chiến, dễ dàng ứng tuyển vào các tập đoàn logistics đa quốc gia.
- Doanh nghiệp: nhân viên được đào tạo theo chuẩn FIATA giúp nâng cao uy tín, tạo lợi thế khi làm việc với đối tác quốc tế.
- Mạng lưới kết nối: gia nhập cộng đồng FIATA mở ra cơ hội networking toàn cầu.
Bộ chứng từ FIATA – Chuẩn hóa giao dịch quốc tế
Ngoài chứng chỉ, một giá trị khác của FIATA chính là bộ chứng từ quốc tế. Đây là các mẫu chứng từ được FIATA phát hành, giúp thống nhất và tạo niềm tin trong các giao dịch logistics xuyên biên giới.
1. FIATA Bill of Lading (FBL)
- Là vận đơn đường biển FIATA phát hành, có giá trị như vận đơn gốc.
- Được ngân hàng chấp nhận trong thanh toán L/C.
- Ưu điểm: đáng tin cậy, bảo đảm cho forwarder trong vai trò “Carrier” khi phát hành.
2. FIATA Forwarder’s Certificate of Receipt (FCR)
- Chứng nhận forwarder đã nhận hàng từ người gửi.
- Dùng trong trường hợp shipper muốn xác nhận đã bàn giao hàng cho forwarder để phục vụ thanh toán.
3. FIATA Multimodal Transport Bill of Lading (FBL – đa phương thức)
- Hữu ích khi forwarder đứng ra tổ chức vận tải đa phương thức (Sea + Air + Road…).
4. FIATA Warehouse Receipt (FWR)
- Chứng nhận lưu kho FIATA.
- Được chấp nhận trong giao dịch tài chính, giúp doanh nghiệp dễ dàng vay vốn dựa trên hàng tồn kho.
📌 Thông tin chính thức: FIATA Documents
FIATA tại Việt Nam – Cơ hội và thách thức
Ở Việt Nam, việc áp dụng FIATA Diploma và chứng từ FIATA vẫn chưa thực sự phổ biến như ở châu Âu hay Singapore. Tuy nhiên, trong 5 năm trở lại đây, nhiều doanh nghiệp logistics lớn tại TP. HCM, Hải Phòng, Hà Nội đã bắt đầu quan tâm và áp dụng.
Theo kinh nghiệm cá nhân, tôi thấy có 2 thách thức lớn:
- Nhận thức: Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa hiểu rõ giá trị FIATA, nên chưa đầu tư.
- Chi phí – Thời gian: Việc học chứng chỉ quốc tế hoặc triển khai bộ chứng từ chuẩn đòi hỏi ngân sách và cam kết từ lãnh đạo.
Nhưng khi nhìn vào lợi ích dài hạn (thanh toán L/C thuận lợi, tăng niềm tin với đối tác quốc tế, mở rộng thị trường), rõ ràng FIATA là một hướng đi chiến lược mà các doanh nghiệp logistics Việt Nam không thể bỏ qua.
Lời khuyên từ trải nghiệm cá nhân
Là người đã làm logistics lâu năm, tôi rút ra mấy điều sau:
- Nếu bạn là sinh viên hoặc nhân sự trẻ: Hãy sớm đầu tư vào FIATA Diploma, nó sẽ mở cánh cửa vào các công ty logistics quốc tế.
- Nếu bạn là chủ doanh nghiệp forwarder: Nên áp dụng chứng từ FIATA (đặc biệt là FBL, FCR) để nâng uy tín khi làm việc với đối tác và ngân hàng.
- Nếu bạn là nhân sự quản lý: Tham gia FIATA giúp mở rộng network, dễ dàng tiếp cận thông tin và xu hướng logistics toàn cầu.
Tải về bộ chứng từ FIATA chuẩn
Để giúp các bạn hình dung rõ hơn, tôi đã sưu tầm và chuẩn hóa một bộ mẫu chứng từ FIATA (FBL, FCR, FWR, FCT) để bạn tham khảo và áp dụng thử trong công việc.
👉 Tải về bộ chứng từ FIATA chuẩn tại đây (bạn có thể thay # bằng link Google Drive hoặc website công ty của bạn)
Kết
FIATA không phải là khái niệm xa vời, mà là chuẩn mực quốc tế mà giới forwarder Việt Nam cần nắm bắt. Với cá nhân, chứng chỉ FIATA là “tấm hộ chiếu nghề nghiệp”. Với doanh nghiệp, bộ chứng từ FIATA là “tấm khiên bảo chứng” khi giao dịch toàn cầu.
Và tôi tin, trong vài năm tới, FIATA sẽ không còn xa lạ mà sẽ trở thành một tiêu chuẩn bắt buộc cho những ai muốn khẳng định vị thế trong ngành logistics.
